ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਅਕਾਲ ਗੜ੍ਹ

ਕਲਗੀਧਰ ਦਰਬਾਰ,ਅੈਬਟਸਫੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨ.
ਅਜੀਤ ਅਖ਼ਬਾਰ ੨੮-੬-੨੦੧੩

"ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਚਜੁ ਅਚਾਰੁੁ ਸਿਖੁ

"ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਚਜੁ ਅਚਾਰੁੁ ਸਿਖੁ "
ਜਗਿਅਾਸੂ ਨੇ ਗੁਰੂ (ਸ਼ਬਦ/ਗਿਅਾਨ/ਬਿਬੇਕ ਬੁਧਿ) ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ 'ਚਜੁ', ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜਾਚ,ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਅਤੇ 'ਅਚਾਰੁ', ਅਾਚਰਣ/ਕਿਰਦਾਰ ਸਿੱਖਣਾ ਹੈ. ਸਿਖਾੳੁਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਹਨ ਤੇ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲੀ "ਸੁਰਤਿ ਧੁਨਿ ਚੇਲਾ". ਅਾੳੁ ! ਅਾਪਣੀ 'ਸੁਰਤਿ' ਨੂੰ 'ਸਬਦ ਗੁਰੂ' ਦੇ ਲੜ ਲਾੲੀੲੇ....

TEN PRINCIPLES FOR PEACE OF MIND

 
1. Do Not Interfere In Others' Business Unless Asked:

Most of us create our own problems by interfering too often in others' affairs. We do so because somehow we have convinced ourselves that our way is the best way, our logic is the perfect logic and those who do not conform to our thinking must be criticized and steered to the right direction, our direction. This thinking denies the existence of individuality and consequently the existence of God.. God has created each one of us in a unique way. No two human beings can think or act in exactly the same way. All men or women act the way they do because God within them prompts them that way. Mind your own business and you will keep your peace.

 

2. Forgive And Forget:

This is the most powerful aid to peace of mind. We often develop ill feelings inside our heart for the person who insults us or harms us. We nurture grievances. This in turn results in loss of sleep, development of stomach ulcers, and high blood pressure. This insult or injury was done once, but nourishing of grievance goes on forever by constantly remembering it. Get over this bad habit. Life is too short to waste in such trifles. Forgive,20Forget, and march on. Love flourishes in giving and forgiving.

 

3. Do Not Crave For Recognition:

This world is full of selfish people. They seldom praise anybody without selfish motives. They may praise you today because you are in power, but no sooner than you are powerless, they will forget your achievement and will start finding faults in you. Why do you wish to kill yours if in striving for their recognition? Their recognition is not worth the aggravation. Do your duties ethically and sincerely.

 

4. Do Not Be Jealous:

We all have experienced how jealousy can disturb our peace of mind. You know that you work harder than your colleagues in the office, but sometimes they get promotions; you do not. You started a business several years ago, but you are not as successful as your neighbor whose business is only one year old. There are several examples like these in everyday life. Should you be jealous? No. Remember everybody's life is shaped by his/her destiny, which has now become his/her reality. If you are destined to be rich, nothing in the world can stop you. If you are not so destined, no one can help you either. Nothing will be gained by blaming others for your misfortune. Jealousy will not get you anywhere; it will only take away your peace of mind.

 

5. Change Yourself According To The Environment:

If you try to change the environment single-handedly, the chances are you will fail. Instead, change yourself to suit your environment. As you do this, even the environment, which has been unfriendly to you, will mysteriously change and seem congenial and harmonious.

 

6. Endure What Cannot Be Cured:

This is the best way to turn a disadvantage into an advantage. Every day we face numerous inconveniences, ailments, irritations, and accidents that are beyond our control. If we cannot control them or change them, we must learn to put up with these things. We must learn to endure them cheerfully. Believe in yourself and you will gain in terms of patience, inner strength and will power.

 

7. Do Not Bite Off More Than You Can Chew:

This maxim needs to be remembered constantly. We often tend to take more responsibilities than we are capable of carrying out. This is done to satisfy our ego. Know your limitations. . Why take on additional loads that may create more worries? You cannot gain peace of mind by expanding your external activities. Reduce your material engagements and spend time in prayer, introspection and meditation. This will reduce those thoughts in your mind that make you restless. Uncluttered mind will produce greater peace of mind.

 

8. Meditate Regularly:

Meditation calms the mind and gets rid of disturbing thoughts. This is the highest state of peace of mind. Try and experience it yourself. If you meditate earnestly for half an hour everyday, your mind will tend to become peaceful during the remaining twenty-three and half-hours. Your mind will not be easily disturbed as it was before. You would benefit by gradually increasing the period of daily meditation. You may think that this will interfere with your daily work. On the contrary, this will increase your efficiency and you will be able to produce better results in less time.

 

9. Never Leave The Mind Vacant:

An empty mind is the devil's workshop. All evil actions start in the vacant mind. Keep your mind occupied in something positive, something worthwhile. Actively follow a hobby. Do something that holds your interest. You must decide what you value more: money or peace of mind. Your hobby, like social work or religious work, may not always earn you more money, but you will have a sense of fulfillment and achievement. Even when you are resting physically, occupy yourself in healthy reading or mental chanting of God's name.

 

10. Do Not Procrastinate And Never Regret:

Do not waste time in protracted wondering ” Should I or shouldn't I?” Days, weeks, months, and years may be wasted in that futile mental debating. You can never plan enough because you can never anticipate all future happenings. Value your time and do the things that need to be done. It does not matter if you fail the first time. You can learn from your mistakes and succeed the next time. Sitting back and worrying will lead to nothing. Learn from your mistakes, but do not brood over the past. DO NOT REGRET. Whatever happened was destined to happen only that way. Why cry over split milk?

 




 Article Posted by

Satjit Singh Sethi
City :  

MORE RSS PROPAGANDA IN PUNJAB SCHOOLS

 

PANTHIC.ORG  | Published on November 28, 2008 
 CHANDIGARH (KP)-- Sikh organizations charged that the National Council of Educational Research and Training (NCERT), which has headquarters at New Delhi, is an RSS based organization set up by the Government of India to promote Hindu Nationalism within public and private schools across India.
The NCERT became Brahmanized under Hindu Nationalist organizations starting with the Janata Party government (1977- 1980) and then the Bharatiya Janata Party (BJP) in 1998 to 2004. Shortly after the Saffron period--the period when nationalist extremist organizations organized themselves to promote a strong national Hindu identity--these Hindu nationalist organizations came to power. During their years in office they greatly changed public services across India and the organizations also propagated their Hindu National Identity at a large scale. 

The current party in charge, the Indian National Congress, has failed to reform these institutions. In June 2004, a panel instituted by NCERT reviewed NCERT textbooks and determined that they had erroneous information and lacked in real content. The panel then decided that such books should not be used and only texts from the pre-"saffronized" period should be used in classes. However, this has not been the case in many places like Punjab. Therefore, the Dal Khalsa has demanded the NCERT to refrain from propagating erroneous Sikh history to students.
"...RSS texts which are distributed by the NCERT state that Sri Guru Teg Bahadur Sahib Ji was ... protector of Hindus"
Currently NCERT textbooks are propagating RSS ideology across schools in India. These RSS texts which are distributed by the NCERT state that Sri Guru Teg Bahadur Sahib Ji was "hind-ki-chadar" or protector of Hindus. Dal Khalsa is demanding the Union government have NCERT change this erroneous information from “hind-ki-chadar” to “dharam-ki-chadar” or Protector of Righteousness. It is ironic how Sri Guru Teg Bahadur's shaheedi is recognized as a Sikh holiday in schools across Punjab, but other important events like Sri Guru Nanak Dev Ji’s birthday or the birth of the Khalsa are not recognized as important days. Teaching students that Guru Ji is "hind-ki-chadar", and then giving them a day off sends the wrong message to the minds of the innocent youth. 

Dr. Manjinder Singh, general secretary, and Kanwar Pal Singh, secretary of political affairs, Dal Khalsa, have informed the Union Government that Guru Ji sacrificed his life to uphold human rights and religious freedom for all people regardless of caste, creed, gender, age, or religion. The Dal Khalsa representatives further went on to note that some of Sikh history has been fabricated by non-Sikhs under the influence of elitist Brahmins. They also stated that Sikh history should not be taught from the works of perverse historians, instead Sikhs should correct Sikh history according to the truth and free from the influence of Sikh adversaries. 

Instead of referring to pseudo-Sikh scholars like Kushwant Sinh, Pashaura Sinh, Kala Afghana, Dilgeer, and Spokesman Editor Joginder Sawney to understand Sikh history we should refer to more knowledgeable and enlightened scholars like the esteemed Bhai Kahn Singh Ji Nabha. 

In his brilliant book "Hum Hindu Nahin" (We are not Hindus), the esteemed scholar Bhai Kahn Singh Ji mentions that Sri Guru Teg Bhadar's martyrdom was not for the sake of Hindus. He states, "Helping the poor and the troubled is the cardinal principle of the Sikh religion. If the compassionate Guru sacrificed himself to remove injustice and to help those who sought refuge that does not prove that the Gurus were Hindus.

"The Guru showed to Aurangzeb that his desire was to make one religion from two, i.e., to convert Hindus to Islam, but this is the Will of the Almighty that there will be the third Khalsa Panth distinct from the two. The Guru did not sacrifice for Brahmins but for the whole world, as it is shown in Bachitar Natak: 

ਸਾਧੁਨ ਹੇਤਿ ਇਤੀ ਜਿਨਿ ਕਰੀ ॥ ਸੀਸੁ ਦੀਆ ਪਰ ਸੀ ਨ ਉਚਰੀ ॥੧੩॥ 
For the sake of the saints he did this (sacrifice). He gave his head but did not utter even a whisper. (13)

"You cannot say that the word Saint means Hindu. Dear Hindu Brother! This is the instruction of the Guru that the Sikhs should help the poor and the troubled. Accepting this instruction of the Guru, the acts of charity and favor that the Sikhs have done for the country and the sacrifices they have offered to remove injustice, history is witness to that." 

In his well written book which was written over one hundred years ago in 1898, Bhai Sahib refutes Brahmin pundits by stating that Sikhism is not a sect of Hinduism. 

Yet it is common today that many right wing Hindu elements, the RSS in particular, try to discreetly insinuate that Sikhs are Hindus. By controlling the information in school textbooks, Hindutva organizations have more access to further promote their ideology with innocent Sikh youth. Consequently, these innocent youth turn away from their unique Sikh identity and adopt an Indian national identity. 

Sikhs are not the only minorities victimized by these cunning tactics. Christians and Muslims have also been targeted where their religions have been portrayed as Hindu sects. Some RSS literature has made the ridiculous claim that Christians and Muslims came from Brahmins. They state "the Yadvas had two priests. Krishna went to one of the priest who was called Kristan Manya. Musali (Balbhadar), brother of Krishna went to the other priest who was called Musal Manya. The two religions are the descendants of these two priests. People do not know the correct pronunciation of Sanskrit. Therefore, instead of stating Kristan Manya and Musal Manya, people started calling them Christians and Muslims" (Bhartendu Babu Harish Chandra).

These types of ridiculous historical claims have no sense of logic or evidence. Furthermore, it’s ridiculous to claim that Guru Sahib died for Hindus. History does not support this claim. It is a well known fact that Kashmiri Brahmins who were led by Pundit Kirpa Ram came to Sri Guru Teg Bahadur Sahib Ji at Anandpur Sahib in 1675 for guidance and protection from the atrocities of Aurungzeb. Anyone, regardless of caste, religion, creed, or gender who humbly comes to Guru Ji’s shelter for protection will receive their minds desire.

ਸਭਿ ਪਵਹੁ ਸਰਨਿ ਸਤਿਗੁਰੂ ਕੀ ਬਿਨਸੈ ਦੁਖ ਦਾਗਰੁ ॥੧੪॥ 
Let everyone seek the Sanctuary of the True Guru; let the black spot of pain, the scar of suffering, be erased. ||14|| 

These Brahmins, full of distress, faced oppression from Mughal governors. They faced heavy taxes, atrocities, and cruelty under the Mughal governors of Kashmir. In addition, the honor of their daughters was being lost and they were losing their religion to the fanatic zealots who were proselytizing Islam. 

When the Kashmiri Brahmins explained their troubles to Guru Ji, Guru Ji replied, "Such activities can only be stopped by the sacrifice of a great person." 

Immediately after Sri Guru Teg Bahadur Sahib's reply, Sri Guru Gobind Singh Ji, who was only 8 years old, replied to his father, "who else is greater than you, O father." 

Sri Guru Teg Bahadur Sahib Ji then told the Kashmiri Brahmins, "Go tell Aurungzeb that if you can convert Guru Teg Bahadur then you will all become Muslims." 

Kirpa Ram obliged and Aurungzeb issued summons for the Guru. Guru Ji was then given the option to renounce Sikhism and embrace Islam or meet death. Despite Guru Ji's opposition to the supersititious and oppressive Hindu religion he still decided to risk his life to uphold the Sikh beliefs of truth, justice, fearlessness, selflessness, and compassion. 

ਧਰਮ ਹੇਤਿ ਸਾਕਾ ਜਿਨਿ ਕੀਆ ॥ ਸੀਸੁ ਦੀਆ ਪਰ ਸਿਰਰੁ ਨ ਦੀਆ ॥
For the sake of Dharma, he sacrificed himself. He laid down his head but not his creed.
It is a well known fact that Guru Ji has never claimed Sikhi as a sect of Hinduism. In fact, in the Sri Dasam Granth bani Uggardanti, Guru Ji mentions "ਦੁਹੂੰ ਪੰਥ ਮੇਂ ਕਪਟ ਵਿਦਯਾ ਚਲਾਨੀ । ਬਹੁਰ ਤੀਸਰਾ ਪੰਥ ਕੀਜੈ ਪ੍ਰਧਾਨੀ । there is too much corruption in the two panths of Islam and Hinduism.
Is it clear that Guru Ji is pointing out that Sikhi is a separate path from Hinduism and Islam. It is also apparent that Guru Ji predicted that the principles of truth, honesty, courage, and compassion professed by Sikhs will lead to the expansion of Sikhi--those who previously were Hindus or Muslims will embrace Sikhi after seeing its principles put into practice. This is what happened in the case of Sri Guru Teg Bahadur Ji's martyrdom. Guru Ji’s shaheedi taught the masses the principles of non- discriminatory compassion. People discovered that there is no Hindu or Muslim, there is only God. 

In Bachitar Natak Guru Ji narrates his conversation with God:

ਮੈ ਅਪਨਾ ਸੁਤ ਤੋਹਿ ਨਿਵਾਜਾ ॥ ਪੰਥ ਪ੍ਰਚੁਰ ਕਰਬੇ ਕਹੁ ਸਾਜਾ ॥ 
I have elevated you to be my own son, I have brought you into being to propagate the Panth (righteous faith).
ਜਾਹਿ ਤਹਾਂ ਤੈ ਧਰਮੁ ਚਲਾਇ ॥ ਕਬੁਧਿ ਕਰਨ ਤੇ ਲੋਕ ਹਟਾਇ ॥ ੨੯॥ 
Go to the world and promote the Dharma (faith of righteous) 

Sri Guru Teg Bahadur's altruistic act is unprecedented in the course of human history. As a perfect servant of God, Guru Sahib helped anyone in need. Guru Ji did not display discrimination towards anyone. Furthermore, Guru Ji did not see people as Hindu, Muslim, rich or poor. Instead Guru Ji saw God in everyone. 

Guru Ji did not help Brahmins--Guru Ji helped a group of people who were helpless and came to his sanctuary. Similarly, anyone is welcome to come to Darbar Sahib to seek Guru Ji's sanctuary. Anyone can come to the Guru's langar in which food is distributed without any discrimination. The principles of compassion and service are the foundations of Sikhi. Whether a person is Muslim, Brahmin, or Shudra, there is no distinction in Guru Ji’s presence

ਠੀਕਰਿ ਫੋਰਿ ਦਿਲੀਸਿ ਸਿਰਿ ਪ੍ਰਭ ਪੁਰਿ ਕੀਯਾ ਪਯਾਨ ॥
Breaking the potsherd of his body head of the king of Delhi (Aurangzeb), He left for the abode of the Lord.

ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸੀ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰੀ ਨ ਕਿਨਹੂੰ ਆਨ ॥੧੫॥
None could perform such a feat as that of Tegh Bahadur.15.

ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਕੇ ਚਲਤ ਭਯੋ ਜਗਤ ਕੋ ਸੋਕ ॥
The whole world bemoaned the departure of Tegh Bahadur.

ਹੈ ਹੈ ਹੈ ਸਭ ਜਗ ਭਯੋ ਜੈ ਜੈ ਜੈ ਸੁਰ ਲੋਕਿ ॥੧੬॥
Whit the world Iamented, the gods hailed his arrival in heavens.16.

ਕਬੱਡੀ ਖੇਡ ਮੇਲਾ

ਮੇਰੇ ਜੱਦੀ ਿਪੰਡ ਅਕਾਲ ਗੜ੍ਹ, ਿਜ਼ਲ੍ਹਾ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਿਹਬ ਿਵਖੇ ੧੭ਵਾਂ ਪੇਂਡੂ ਖੇਡ ਮੇਲਾ ਕਰਵਾਿੲਅਾ ਜਾ ਿਰਹਾ ਹੈ। ਿਜਸ ਿਵੱਚ ਕਬੱਡੀ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੈਚ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਿਮਲਣਗੇ। ਅਾਪ ਸਭ ਜੀ ਨੂੰ ਿਖਡਾਰੀ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵੱਜੋਂ ਹਾਰਦਿਕ ਸੱਦਾ ਿਦੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਿਖਡਾਰੀਅਾਂ ਲੲੀ ਿਰਹਾਿੲਸ਼ ਤੇ ਲੰਗਰ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਕ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਸੀ ਪਰ ਦੂਜਾ …?

ਬਾਬਾ ਫੌਜਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਫਿਰ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਦੇ ‘ਇਕ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਸੀ ਜਿਸ ਤੁਰਕੇ ਦੁਨੀਆਂ ਗਾਹਤੀ’ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਬਾਬੇ ਢੱਢਰੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੇਕ ਲੱਗਾ। ਬਾਬੇ ਫੌਜਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜਾਪਿਆ ਕਿ ‘ਸਾਧ’ ਇਨਾ ਸਿਆਣਾ ਨਹੀ ਨਿਕਲਿਆ ਇਹ ਤਾਂ ਇੰਝ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉਡਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸਵਾਹ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਆਪ ‘ਇਨਵਾਈਟ’ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਸਵਾਹ ਜੀ! ਦੂਰ ਦੂਰ ਦੀ ਕਿਉਂ... ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਥੋੜਾ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਉਪਰ ਵੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰ ਜਾਓ! ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਜਰਨਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਬਾਬੇ ਨੇ ਅਪਣੇ ਉਪਰ ਲੈ ਕੇ ਲੋਕਾਈ ਨੂੰ ਖੁਦ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲੋਕੋ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਵਾਲਾ ਮੈ ਹਾਂ ਮੈ! ਸੱਚਮੁਚ ਹੁਣ ਤਕ ਬਾਬੇ ਫੌਜਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀ ਸੀ ਪਤਾ ਕਿ ਬਾਬੇ ਢੱਡਰੀ ਕੋਲੇ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਵਾਲੀ ਕਾਰ ਹੈ। ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਹਰਲ ਹਰਲ ਕਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਬਾਬਿਆਂ ਚੋਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਵੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਹੁਣ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇੱਕਲੇ ਬਾਬੇ ਢੱਡਰੀ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜ ਗਈ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਫੌਜਾ ਸਿੰਘ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਕਿ ‘ਮਹਾਂਪੁਰਖਾਂ’ ਦੇ ਬੱਚਨ ਬੜੇ ਕੀਮਤੀ ਹੁੰਦੇ ਸੱਚਮੁਚ ਬਾਬੇ ਢੱਡਰੀ ਦੇ ਕਹੇ ਬੱਚਨ ਬੱਬੂਮਾਨ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋੜਾਂ `ਚ ਪਏ ਨੇ। ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਉਪਰ ਬਾਬਿਆਂ ਦੀ ਖਾਸ ਰਹਿਮਤ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਸੀ. ਡੀ ਹੁਣ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਦੀ ਵਿਕੇਗੀ। ਬਾਬੇ ਫੌਜਾ ਸਿੰਘ ਵਰਗਿਆਂ ਵੀ ਉਹ ਪੇਸੇ ਖਰਚ ਕੇ ਸੁਣਨੀ ਜਿਹੜੇ ਗਾਣੇ ਵਜਾਣਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਂਦੇ ਨੇ। ਇਧਰ ਟਰੰਟੋ ਦੇ ਇੱਕ ਜੱਦੀਪੁਸ਼ਤੀ ਮਹੰਤ ਜੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਾਂ ਕੁੱਝ ਨਾ ਸੁੱਝਾ ਉਨ੍ਹਾ ਬਿਆਨ ਦੇ ਮਾਰਿਆ ਕਿ ‘ਗਾਹਤੀ’ ਕਹਿ ਕੇ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਗੁਰੂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਾਬੇ ਫੌਜਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਦ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਹਾਸਾ ਬੰਦ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਯਾਦ ਆਈ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਮਸਲੇ ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਮੀਟਿੰਗ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਖਿਚੋਤਾਣ ਜਿਹੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਥੋਂ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤਾਂ ਟੇਬਲ ਨੂੰ ਧੱਫਾ-ਮੁੱਕੀਕਰਕੇ ਇੰਝ ਉੱਠਿਆਜਿਵੇਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਥੋਂ ਦਫਾ ਹੋਵੇ ਨਹੀ ਤਾਂ ਟੇਬਲ ਦੀ ਬਜਾਇ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਪਰ ਚਲੋ ਗੱਲ ਠੰਡੀ ਚਾਲੇ ਚਲ ਪਈ ਤੇ ਆਦਤ ਤੋਂ ਉਲਟ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ ਕੋਲੋਂ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਫੌਜਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ ਆਹ ਗੱਲ ਤੁਸੀਂ ਬੜੀ ‘ਬਾ-ਖੂਬ’ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੂੰ ‘ਬਾ-ਖੂਬ’ ਦਾ ਮੱਤਲਬ ਨਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਫਿਰ ਟੇਬਲ ਦੀ ਸ਼ਾਮਤ ਲੈ ਆਂਦੀ। “ਹੈਂਅ! ਕੀ ਕਿਹਾ? ਬੋਲਣਾ ਨਹੀ ਆਉਂਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ? ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਆਵੇ ਉਹ ਰੋਵੇ ਜਾਂ ਹੱਸੇ ਪਰ ਨਾਲ ਵਾਲਿਆ ਠੰਡਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਈ ਸਾਹਬ ‘ਬਾ-ਖੂਬ’ ਦਾ ਮੱਤਲਬ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ। ਹੁਣ ਜਦ ਮਹੰਤ ਜੀ ‘ਗਾਹਤੀ’ ਉਪਰ ਫਾਨਾ ਠੋਕ ਬੈਠੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਢੱਡਰੀ ਵਾਲੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਹਾਸੋ ਹੀਣੀ ਜਾਪੀ ਜੀਹਨਾ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀ ਸੀ ‘ਗਾਹਤੀ’ ਲਫਜ ਗਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਗਾਹੁਣ ਦਾ ਦੂਜਾ ਅਰਥ ਹੈ ਗਵਨ ਕਰਨਾ। ਜਿਵੇਂ
‘ਉਠ ਫਰੀਦਾ ਗਵਨ ਕਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇਖਣ ਜਾਹ”। ਪਰ ਅਸਲ ਮਸਲਾ ‘ਗਾਹਤੀ’ ਦਾ ਨਹੀ ਸੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ‘ਮੇਰੇ ਯਾਰ ਨੂੰ ਮੰਦਾ ਨਾ ਬੋਲੀਂ’ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਵੈਸੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਤੁਰਕੇ ਕਿਵੇਂ ਗਾਹਤੀ? ਜਦ ਕਿ ‘ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਂਨੀ’ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਹਵਾ `ਚ ਹੀ ਉਡਾਈ ਫਿਰਦੇ ਰਹੇ ਨੇ ਕਿ ਚਲ ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਮੀਟ ਅੱਖਾਂ! ! ! Gurdev Singh Sadhewalia

ਵਧਾਈਆਂ! ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀਆਂ?

ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੱਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਿ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਕੰਮ ਤੇ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ‘ਗੁੱਲੀ ਡੰਡਾ’ ਜਿਤੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਬੀਬੀਆਂ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤੇ ਲੱਡੂ-ਬਰਫੀਆਂ ਵੰਡੇ ਸਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਬੇਟਾ ਮੇਰਾ ਸਕੂਲੋਂ ਖ਼ਬਰ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਮੁੰਡੇ ਅੱਜ ਇੰਡੀਆਂ ਜਿੱਤੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਭੰਗੜੇ ਪਾਰਹੇ ਸਨ। ਸਾਡੀ ਬੇਸਮਿੰਟ ਵਾਲੀ ਦੱਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਟੋਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪਲਾਜਾ ਮੁੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਮੇਤ ਸੜਕ ਸਾਰਾ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਗੱਡੀਆਂ ਉਪਰ ਤਿਰੰਗੇ ਲਾ ਕੇ ਅਤੇ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਭੰਗੜੇ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਗੁੰਡਾ-ਗਰਦੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਟਿਕਟਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਮਾਮੇ ਦਾ ਲੜਕਾ ਮੇਰਾ ਗਿੱਟਾ ਫੈਕਚਰ ਹੋਇਆ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਅੱਜ ਪਤਾ ਲੈਣ ਆਇਆ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਆਇਆ ਤਾਂ ਸਾਹੋ-ਸਾਹੀ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਆਉਂਦਾ ਹੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਭਾਈਆ ਵਧਾਈਆਂ ਇੰਡੀਆ ਜਿੱਤ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਬੋਲਿਆ ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਸਨ, ਕਿ ਇਹ ਮਾਮੇ ਦੀ ਜਹੀ-ਤਹੀ ਕਿਉਂ ਫੇਰ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਜਿਹਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਛੇਤੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਕਿਸੇ ਹਸਪਤਾਲ ਪਏ ਦੋਸਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲੇੈਣ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਉਹ ਦੌੜਾ-ਦੌੜਾ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਮੰਡੀਰ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਰੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਨਿਕਲੇ ਸਨ। ਜਦ ਪਤਨੀ ਮੇਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦਰਵਾਜੇ ਤੱਕ ਵਿਦਾ ਕਰਨ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰ ਉਪਰ ਵੀ ਤਿਰੰਗਾ ਲੱਗਾ ਦੇਖ ਲਿਆ। ਮੁੰਡਾ ਕਹਿਣ ਲਗਾ ਭੈਣ! ਭੈਣ ਬਣਕੇ ਭਾਈਏ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੀਂ ਉਸ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ.... ਹਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀ ਪਤਾ ਮੇਰੀ ਗੱਡੀਤੇ ਵੀ... ਐਨ ਇਸੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਫਾਸ਼ੀਜ਼ਹਿਨੀਅਤ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੂ ਅਫਸਰ ਨੇ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣ-ਬੁਝ ਕੇ ਜਲੀਲ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਪੱਗ ਸ਼ਰੇਆਮ ਲਾਹੀ। ਕਿਥੇ? ਜਿਥੋਂ ਦੇ ਇਹ ਬੇਗੈਰਤ ਲੋਕ ਝੰਡੇ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਇਹ ਕੌਮ ਬੀਮਾਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਢਹੇ ਚ੍ਹੜ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਗਵਾਰਾ ਨਾ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਵੇਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਕਿ ਇਦੋਂ ਵਧ ਬੀਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੋਰ ਕਿਹੜੀ ਹੈ। ਇਹ ਝੰਡੇ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਨ ਵਾਲੇ ਦੱਸਣ, ਕਿ ਕੱਲ ਜਿਸ ਧੰਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰੀਆਂ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਕੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸੀ? ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਹਾਲੇ ਕੱਲ ਤੁਹਾਡਾ ਉਨੀ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਰਿਸਤਾ ਨਹੀ? ਉਥੇ ਕੇਵਲ ਤੁਸੀਂ ਚੁੱਬੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ‘ਪਾਪ ਲਾਹੁਣ’ ਦਾ ਵਪਾਰ ਹੀ ਕਰਨ ਜਾਂਦੇ ਹੋ? ਕਦੇ ਖਾਮੋਸ਼ ਖੜੋਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀ ਬੀਤੀਆਂ? ਤੇ ਉਹ ਹਜਾਰਾਂ ਮਾਵਾਂ ਤੇ ਬਾਪੂ ਇੰਨਾ ਬੇਹਯਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੱਖਾਂ ਸੁੰਝੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ? ਮੈਂ ਫਿਰ ਕਹਿੰਨਾ ਕੌਮ ਬੀਮਾਰ ਪੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਬੀਮਾਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕੌਮ ਦੇ ਗਲੋਂ ਲਾਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਨਿਗਾਹ ਤਾਂ ਮਾਰੋ ਕਿ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਮਿਲੇ ਕਿਥੋਂ? ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਬੇ ਬੀਮਾਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਭਾਈ ਬੀਮਾਰ, ਅਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਬੀਮਾਰ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ ਬੀਮਾਰ। ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਬੀਮਾਰੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ, ਕੌਮ ਕਿਥੋਂ ਯਾਦ ਰੱਖ ਲੂ ਅਪਣੀ ਲੱਥੀ ਪੱਗ ਨੂੰ? ਟੱਲੀਆਂਖੜਕਾਉਂਣ ਜਾਂ ਬੱਤੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰੀ ਢੋਲਕੀਆਂ ਕੁੱਟਣ ਨਾਲ ਕਦੇ ਕੌਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬ ਆਏ ਸੁਣੇ? ਕਿਹੜਾ ਸਿਮਰਨ ਤੇ ਭਜਨ ਇਹ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਮੁੱਚੀ ਕੌਮ ਦੀ ਗੈਰਤ ਹੀ ਮਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਢੋਲਕੀਆਂ ਕੁੱਟਣੇ, ਟੱਲੀਆਂ ਖੜਕਾਉਂਣੇ ਤੇ ਬੱਤੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰ-ਕਰ ਸਿਮਰਨਾ ਦੇ ਖੇਖਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਪਣੀਆਂ ਸਟੇਜਾਂ ਤੋਂ ਦਫਾ ਕਰੋ, ਸਿੱਖੋ ਨਹੀ ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਦਾ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਬੇਗੈਰਤਾਂ ਦਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਗੁਰੂ ਘਰਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਾਈਮ ਟਾਈਮ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬੱਤੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟੱਕਰਾਂ ਮਾਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਚਾਨਣ ਮਿਲੂ ਕਿਥੋਂ? ਚਾਨਣ ਦੇ ਸਾਹਵੇਂ ਵੀ ਹਨੇਰਾ? ਪਰ ਉਨ ਕਹਿਣਾ ‘ਬੋਲ ਵੇ ਧਰਮੀਅੜਿਆ ਮੋਨ ਕਤ ਧਾਰੀ ਰਾਮ’ ਤੇ ਬੋਲੇ ਕਿਹੜਾ? ਕਿਸੇ ਫਾਹੇ ਲੱਗਣਾ? ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀਜਾ ਕੈਂਸਲ ਹੋ ਜਾਏਗਾ! ਕਿਸੇ ਦੀ ਉਥੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸਾਰੀ ਲੰਕਾ ਉਜੜ ਜਾਏਗੀ। ਕਈਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਝੂਟਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਬਾਬਿਆਂ ਦੇ ਜਗੀਰਨੁਮਾ ਡੇਰਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ‘ਕਲਾਕਾਰ ਰਾਗੀ ਭਾਈਆਂ’ ਦੀਆਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਲਹੂ ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਖੜੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਮਹਿਲਨੁਮਾ ਕੋਠੀਆਂ ਤੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ? ਅੰਨਦਪੁਰ ਵਾਸੀ ਦੇ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਅੰਨਦਪੁਰ ਉਜਾੜਨੇ ਬੜੇ ਸੌਖੇ, ਪਰ ਜਦ ਅਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਇੱਟ ਨੂੰ ਖਰੌਂਚ ਆਉਂਦੀ ਦਿੱਸਦੀ, ਪਤਾ ਲਗੱਦਾ ਕੀ ਭਾਅ ਤੁਲਦੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਉਪਰ ਤੁਰਨ ਦੇ ਸੀਨ ਨੂੰ ਵਿੰਗੇ-ਟੇਡੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਭਰ-ਭਰ ਸੁਣਾਉਣ ਦਾ ਬੜਾ ਸੁਆਦ ਆਉਂਦਾ ਪਰ ਅਪਣੀ ਵਾਰੀ ਜੁਬਾਨ ਠਾਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵਾਸੀ ਨਾਲ ਊਂਟ-ਪਟਾਂਗ ਭਰਿਆ ਗੰਦ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਕੌਣ ਸਾਧ ਬੋਲਿਆ? ਕਿਹੜਾ ਗ੍ਰੰਥੀ ਭਾਈ ਬੋਲਿਆ? ਕਿਹੜਾ ਤੁਹਾਡਾ ਜਗਾਧਰੀ, ਰੰਗੀਲਾ, ਚਮਕੀਲਾ ਜਾਂ ਅਨੂਪ ਸਿਉਂ ਬੋਲਿਆ? ਹਾਂਅ! ਕੁਝ ਬੋਲੇ, ਬੜੀ ਜੁੱਅਰਤ ਨਾਲ ਬੋਲੇ, ਅਗਲਿਆਂ ਛੇਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਮਾਰੇ, ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਮਸੰਦਾ ਤੁਹਾਡਿਆਂ ਬੂਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਲਏ। ਕੀ ਇਹ ਬੀਮਾਰ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਨੀਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਹੀਂ? ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਦੋਸ਼ ਦਈਏ? ਉਹ ਤਾਂ ਝੰਡੇ ਚੁੱਕੀ ਹੀ ਫਿਰਨਗੇ! ਨਹੀਂ? ਅਗਲਿਆ ਆਹ ‘ਗੁੱਲੀ ਡੰਡੇ’ ਜਿਹੇ ਦੀ ਜਿੱਤ ਉਪਰ ਹੀ ਮੀਡੀਏ ਉਪਰ ਲੱਖਾਂ ਖਰਚ ਦਿੱਤਾ। ਕਨੇਡਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਸਟੀਮ ਮੀਡੀਏ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਬਣਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਨਵੀ ਪੀਹੜੀ ਸਭ ਕੁੱਟ-ਛਿੱਤਰ ਭੁਲਾ ਕੇ ਝੰਡੇ-ਝੰਡੀਆਂ ਚੁੱਕੀ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਨਿਕਲ ਆਈ। ਕਦੇ ਫੋਨ ਕਰਕਰ ਲੋਕਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪੁਰਬ ਤੇ ਜਾਂ ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇੰਨੀਆਂ ਵਧਾਈਆਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੋਣੀਆ, ਜਿੰਨੀ ਝੜੀ ਇੰਨੀ ਵਧਾਈਆਂ ਦੀ ਹੁਣ ਲਾਈ ਪਈ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ ਤੁਹਾਡੇ ਕਿਸੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਨੇ 84 ਦੇ ਦੋਂਹ ਘੱਲੂਘਾਰਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਨੂੰ ਤਾਜਿਆ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਦੇ ਕੋਈ ਲਿਟਰੇਚਰ, ਕੋਈ ਸੀ.ਡੀ, ਕੋਈ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ, ਕੋਈ ਸੈਮੀਨਰ, ਕੋਈ ਦੁਨੀਆਂ ਪੱਧਰ ਤੇ ਹਾਲ-ਦੁਹਾਈ ਲਈ ਦੁੱਕੀ ਵੀ ਖਰਚੀ ਹੋਵੇ। ਹਾਂਅ! ਇਹ ਵੀ ਲੱਖਾਂ ਡਾਲਰ ਖਰਚਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਪਣੇ ਕਬਜੇ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਕੀਲਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ!! ਪ੍ਰਬੰਧਕ, ਗ੍ਰੰਥੀ, ਜਾਂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿੱਖੀ ਤੋਂ ਜਾਂ ਕੌਮ ਉਪਰ ਹੋਵੇ ਜੁਲਮ ਤੋਂ ਵੜੇਵੇਂ ਨਹੀਂ ਲੈਣੇ, ਇਹ ਵਪਾਰੀ ਹਨ ਘਟੀਆ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਇਸ ਕੌੜੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਚਾਹੇ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਮੰਨ ਲੌ ਚਾਹੇ ਸਮਾ ਵਿਹਾਣ ਤੇ ਮੰਨ ਲਿਓ। ਕਿਸੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੇ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਝੰਡੇ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਨ ਵਾਲਿਓ ਸ਼ਰਮ ਕਰੋ, ਆਹ ਤੁਹਾਡੀ ਪੱਗ ਲੱਥਰਹੀ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹੋ? ਕੋਈ ਗ੍ਰੰਥੀ ਭਾਈ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ? ਕਿਸੇ ਕੌਮ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਇਆ ਇਹ ਗੈਰਤਮੰਦ ਕੌਮਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਕਿ ਅਗਲਾ ਛਿੱਤਰ ਮਾਰੇ, ਪੱਗ ਲਾਹਵੇ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਝੰਡੇ ਕਾਰਾਂ ਤੇ ਲਹਿਰਾਈ ਫਿਰੋ? ਦੱਸੋ ਕੌਣ ਬੋਲਿਆ? ਫਿਰ ਕਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹੋ? ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਪੂਰਾ ਤਾਣਾ-ਬਾਣਾ ਹੀ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇੰਨੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਅਪਣੇ ਗੁਰੂ ਅਗੇ ਖੜ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਹੀ ਕਰ ਸਕੀਏ। ਸਾਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਲਈ ਵੀ ਘੁਟਣੀ ਪੰਜਾਮੀ ਵਾਲਾ ਭਾਈ ਚਾਹੀਦਾ, ਜਿਹੜਾ ਖੁਦ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦਾ ਮੰਗਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਅਪਣੇ ਲਈ ਗੁਰੂ ਕੋਲੋਂ ਮੰਗਣ ਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਕਿਥੋਂਪਾ ਦਏ। ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਿਮ ਦੇ ਦਲਾਲਾਂ, ਪੰਡਤ-ਮੁਲਾਣੇ ਨੂੰ ਕੀ ਗੁਰੂ ਨੇ ਆੜੇ ਹੱਥੀਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਦਲਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਅਰਦਾਸਾਂ ਗੁਰੂ ਕਿਉਂ ਸੁਣੇਗਾ? ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਸਹੇੜੀਆਂ ਹਨ, ਅਣਖ ਕਿਥੋਂ ਰਹੇਗੀ। ਅਣਖ, ਗੈਰਤ, ਸਵੈਮਾਨ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਗੁਰੂ ਦਾ ਚਾਨਣ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਜਿਹੜੀ ਅਸੀਂ ਆਪ ਪੜ੍ਹਨੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਦਲਾਲ ਰੱਖ ਲਏ। ਮੁੱਲ ਦੀ ਬਜਾਰੂ ਚੀਜ ਬੀਮਾਰ ਹੀ ਕਰੇਗੀ। ਬੀਮਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਪਰ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਪਾਠਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਭਾਈ ਖੁਸ਼ ਹੈ ਗੁਣ-ਗੁਣ ਕਰਨ ਦੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਮਿਲਦੇ ਹੋਰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਦੋਂ ਸੌਖਾ ਵਪਾਰ ਕੀ ਏ। ਬਾਬਿਆਂ ਹੋਰ ਛਾਲ ਕੱਢ ਮਾਰੀ, ਉਨੀ ਸੰਪਟ ਤੇ ਫਿਰ ਮਹਾਂ ਸੰਪਟ 31-31-51-51 ਹਜਾਰ ਵਾਲੇ ਪਾਠਾਂ ਦੀਆਂ ਝੜੀਆਂ ਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਕੌਮ ਨੇ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਖੜੇ ਕਿਥੇ ਹਾਂ? 20 ਸਾਲ ਵੀ ਪਈ ਕੁੱਟ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕੇ। ਅਗਲਾ ਹਜਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਾਵਣ ਫੂਕੀ ਤੁਰਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਡਰੂ ਜਿਹਾ ਬਾਣੀਆਂ ਹੀ ਗੈਰਤ ਵਾਲਾ ਨਿਕਲਿਆ!

ਮੌਤ ਦਾ ਮਾਤਮ

ਬਾਬਾ ਫੌਜਾ ਸਿੰਘ ਦਾ 12 ਕੁ ਸਾਲ ਦਾ ਬੇਟਾ ਜਦ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਇਆ, ਹਾਲੇ ਉਸ ਬੈਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗਾ ਕਿ ਪਾਪਾ! ਇੰਡੀਆ ਜਿੱਤ ਗਿਆ! ਉਹ ਗੱਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ? ਬਾਬਾ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਪਾਪਾ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਖ਼ਬਰ ਹੀ ਦੱਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਅਪਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁੰਡੇ ਸਾਰੇ ਬੜੇ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਇਹੀ ਖ਼ਬਰ ਸੀ। ਚਲ ਆ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਵੀ ਇੱਕ ਖ਼ਬਰ ਦੱਸਾਂ। ਬਾਬੇ ਨੇ ‘ਖਾਲਸਾ ਨਿਊਜ’ ਤੇ ਸਿੱਖ ਦੀ ਜਦ ਫਾਸ਼ੀ ਜ਼ਹਿਨੀਅਤ ਵਾਲੇ, ਹਿੰਦੂ ਅਫਸਰ ਵਲੋਂ ਲਾਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਪੱਗ ਦਿਖਾਈ, ਤਾਂ ਜਵਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਬੇਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੱਝ ਚਿਰ ਚੁੱਪ ਕਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਪਾਪਾ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਗੋਲੀਂ ਨਹੀ ਮਾਰੀ? ਨਹੀਂ ਪੁੱਤਰ! ਸਿੱਖ ਹਾਲੇ ਚਲੀਸੇ ਕੱਟਣ ਵਿੱਚ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਚ ਬੱਤੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰੀ, ਬੇਸੁਰੇ ਜਿਹੇ ਵਾਜੇ ਨਾਲ ‘ਸਿਮਰਨ’ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ‘ਬਿੱਜੀ’ ਹਨ। ਨਾਲੇ ਹਾਲੇ ਬੇਟੇ ਸਾਡੇ ‘ਮਹਾਂਪੁਰਖਾਂ’ ਦੀਆਂ ਕੋਤਰੀਆਂ ਵੀ ਤੇ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਲੇ ਕਿੰਨੇ ਸੰਪਟ ਪਾਠਾਂ ਦੇ ਭੋਗ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਏ ਹਨ। ਪੱਗ ਦਾ ਕੀ ਏ ਇਹ ਤਾਂ ਨਿੱਤ ਲਹਿੰਦੀ। ਪਰ ਜਾਹ ਪੁੱਤਰ ਖੇਡ ਮੱਲ ਤੈਨੂੰ ਹਾਲੇ ਪੂਰੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਣੀ। ਤੇ ਬਾਬੇ ਦਾ ਮਨ ਭਰ ਆਇਆ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲਗਾ ਕਿ ਪਾਪਾ ਤੁਸੀਂ ‘ਇਮੋਸ਼ਨਲ’ ਕਿਉਂ ਹੋ ਗਏ। ਬਾਬਾ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ‘ਇਮੋਸ਼ਨਲ’ ਨਹੀਂ ਬੇਟਾ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਪਣੀ ਮੌਤ ਦਾ ਮਾਤਮ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਪੂਰੀ ਕੌਮ ਮਨਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਮੂਹਾਂ ਤੇ ਤਿਰੰਗੇ ਦੇ ਟੈਟੂ ਲਾ ਕੇ ਤੇ ਭੰਗੜੇ ਪਾ ਕੇ...? ਜਾਂ ਕੁੱਝ ਟੱਲੀਆਂ, ਚਿਮਟੇ ਅਤੇ ਢੋਲਕੀਆਂ ਖੜਕਾ ਕੇ..?ਬੇਸ਼ਰਮ, ਬੇਗੈਰਤ, ਬੇਹਯਾ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਦੇ। ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸੱਧੇਵਾਲੀਆ

ਆਖਣਿ ਅਉਖਾ ਸਾਚਾ ਨਾਉ

ਮੇਰੇ ਜਾਣੂੰ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇ ਉਹ ਬਹੁਤਤੜਕਿਉਂ ਉਠ ਖੜਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਦ ਵੀ ਕਦੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਓ ਉਹ ਅਕਸਰ ਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਵਿੱਚਆ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਉਹ ਬੜੀ ਲਮਕਾ ਕੇ ਤੇ ਲੰਮਾ ਜਿਹਾ ਸਾਹ ਲੈਕੇ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਬਈ, ‘ਆਖਣ ਅਉਖਾ ਸਾਚਾ ਨਾਓਂ’ ਬੜਾ ਔਖਾ ਹੈ ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਭਾਈ। ਹਾਂਅ! ਦਰਅਸਲ ਉਸ ਸਮੇ ਉਹ ਨਹੀ ਬੋਲਦੇ ਹੁੰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵੇਰੇ 2 ਵਜੇ ਉਠਣਾ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਹਾਜ ਚਲਾਉਂਣ ਵਾਲੇ ਤਾਂ ਕਹਿਣਾ ਹੀ ਹੈ ਇੱਕ ਟਰੱਕ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕਹੇਗਾ ਕਿ ਟਰੱਕ ਚਲਾਉਂਣਾ ਕਿਤੇ ਸੌਖਾ ਥੋੜੋਂ! ਮੱਤਲਬ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ‘ਮੈਂ’ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਉਹ ਸੌਖਾ ਨਹੀ ਯਾਨੀ ਉਹ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ ਜਿਹੜਾ ਇੰਨਾ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰ ਲੈਂਨਾ। ਇਹ ਗੱਲ ਇੱਕ ਪੇਡੂੰ ਔਰਤ ਦੀ ਲੜਾਈ ਜਿਹੀ ਵਰਗੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਹੋਰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਪਰ ਅੜਬ ਬੰਦੇ ਤੋਂ ਪਸਲ੍ਹੀਆਂ ਭੰਨਵਾ ਕੇ ਇਸੇ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਚਾਰੀ ਮਾਣ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ ਜਿਹੜੀ ਇਸ ਨਾਲ ਕੱਟ ਗਈ। ਮਲੱਤਬ ਕੁੱਟੇ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ‘ਮੈਂ’ ਹੀ ਹਾਂ ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਮਾਲਾ ਫੜਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ ਉਸ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਅੰਦਾਜਾ ਲਾਉਂਣਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਬਹੁਤੇ ‘ਧਰਮੀ’ ਫੂੰਅ-ਫਾਂਅ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਕਰਦੇ ਨਜਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਜ਼ੁਰਗੋ ਸਾਚਾ ਨਾਮ ਆਖਣਾ ਵਾਕਿਆ ਹੀ ਔਖਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਮਾਲਾ ਫੜਕੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋਰ ਜੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਨਾਮ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਨਹੀ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ? ਫਿਰ ਹੋਰ ਨਾਮ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਉਹ ਤੱਲਖੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਇਹ ਔਖਾ ਨਾਮ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਬਾਬਰ ਦੀਆਂ ਚੱਕੀਆਂ ਪੀਹਣੀਆਂ ਪਈਆਂ। ਨਾਮ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਤੱਤੀਆਂ ਲੋਹਾਂ ਤੇ ਭੁੰਨ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਔਖਾ ਨਾਮ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਚਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਪਰੀਵਾਰ ਸਾਰਾ ਵਾਰਨਾ ਪਿਆ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਉਜੜ ਗਿਆ, ਬੁਰੇ ਹਾਲ, ਸੀਤ ਹਵਾਵਾਂ, ਪਾਟੇ ਪੈਰ, ਗੁਲਾਬੇ ਮਸੰਦ ਵਰਗੇ ਠਾਹਰ ਵੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਦੌੜ ਗਏ! ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਖਾ ਨਾਮ ਆਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚਮੜੀਆਂ ਉਧੇੜ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸਾਰਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਮ ਆਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਮਾਧੋ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਭਲਾ ਨਾਮ ਜਪੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਤਕਲੀਫ। ਪਰ ਜਦ ਉਸ ਗੁਰੂ ਦੇ ਆਖੇ ਲੱਗ ਗੁਰੂ ਵਾਲਾ ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਅਗਲਿਆਂ ਸੱਕੇ ਪੁੱਤ ਦਾ ਕਲੇਜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਥੁੰਨਿਆਂ ਤੇ ਫਿਰ ਉਸੇ ਜ਼ਿਬ੍ਹਾ ਕੀਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਲਹੂ ਦੇ ਚੁੱਬਚੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਬੂਰਾਂ ਨਾਲ ਨੋਚ ਸੁੱਟਿਆ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਹੀ ਬੋਲਿਆ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਬੋਲ ਪਿਆ, ਭਾਅਜੀ ਬੋਲੀ ਚਲੋ ਯਾਰ ਨਾਮ ਦੀ ਸਮਝ ਜਿਹੀ ਆਉਂਣ ਨੂੰ ਫਿਰਦੀ ਹੈ ਇਧਰ ਤਾਂ ਧਿਆਨ ਹੀ ਨਹੀ ਸੀ ਗਿਆ। ਚਲ ਜੇ ਸਮਝ ਆਉਂਣ ਨੂੰ ਫਿਰਦੀ ਤਾਂ ਆਪਾਂ ਨਾਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅੱਜ ਦੇ ਜੁੱਗਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਂਨੇ ਆਂ। ਕਹਿੰਦੇ ਨਾਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ‘ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਂਨੀਆਂ’ ਬੜਾ ਜਪਿਆ ਮਾਰ ਭੋਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹੋ ਸਾਹੀ ਹੋਏ ਰਹੇ ਨਾਮ ਜਪਦੇ, ਕਿਧਰੇ ਖੜੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੱਪ,ਕਿਧਰੇ ਕਿੱਲ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਕੇਸ ਬੰਨ, ਕਿਧਰੇ ਪੁੱਠ ਹੋ, ਕਿਧਰੇ ਸਿੱਧੇ ਹੋ, ਪਤਾ ਨਹੀ ਨਾਮ ਵਾਲੀਆਂ ਧੂੜਾਂ ਪੁੱਟ ਸੁੱਟੀਆਂ ਪਰ ਕੁਝ ਨਹੀ ਹੋਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਈ ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਵਰਗਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਿੰਘਾਂ ਜਦ ਗੁਰੂ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਔਖਾ ਨਾਮ ਜਪਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਡਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ ਕੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਨਰੈਣੂੰ ਮਹੰਤ ਦੇ ਗੁੰਡਿਆਂ ਟੱਕੂਆਂ ਗੰਡਾਸਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡ ਟੁੱਕਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਕੇ ਬਾਗ ਵਾਲਿਆਂ ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਇਹੀ ਗੁਰੂ ਵਾਲਾ ਔਖਾ ਨਾਮ ਜਦ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਛੱਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਝੰਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ‘ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀ’ ਸਾਹਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀ ਬੋਲਿਆ। ਜੇ ਇੱਕ ਵੀ ਨਾਮਵਰ ‘ਮਹਾਂਪੁਰਖ’ ਬੋਲਿਆ ਤਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸ ਦਿਓ। ਅਖੇ ਬਾਬਾ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜਦ ਗੁਰੂ ਕੇ ਬਾਗ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਅਕਾਲੀਆਂ ਬਦਨੀਤੀ ਨਾਲ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਿਤੇ ਵਾਗਡੋਰ ਨਾ ਸੰਭਾਲ ਲੈਣ! ਮੋਰਚੇ ‘ਚ ਜਾਣ ਲਈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਲਈ ਕਿਸੇ ਅਕਾਲੀ ਦੀ ਕੀ ਇਜਾਜਤ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ? ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਉਸ ਸਮੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਬਾਬਾ ਅੱਤਰ ਸਿੰਘ ਜਿਉਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਕਿਸ ਆਖਿਆ ਗੁਰੂ ਦਾ ਔਖਾ ਨਾਮ? ਕਿਸੇ ‘ਸੰਤ’ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ ਨੇ ਫਾਹੇ ਨਹੀ ਲਾਇਆ!! ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਹੀ ਨਾਮ ਜਪਣ ਵਾਲੇ ਸਨ ਜੀਹਨਾ ਦੀਆਂ ਬਰਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਜ ਧੂੜਾਂ ਪੁੱਟੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ, ਬੈਂਡ ਵਾਜੇ ਵੱਜ ਰਹੇ, ਜਹਾਜਾਂ ਤੋਂ ਫੁੱਲ ਬਰਸਾਏਜਾ ਰਹੇ, ਫੁੱਲੜਝੀਆਂ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ, ਕੋਤਰੀਆਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਨੇ ਪਰ ਉਧਰਗੁਰੂ ਦਾ ਔਖਾ ਨਾਮ ਜਪਣ ਕਰਕੇ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਵਲੋਂ ਫਾਹੇ ਟੰਗੇ ਗਇਆਂ, ਕਾਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਨੀਆਂ ਗਾਲ ਗਇਆਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਕੁਰਕ ਕਰਵਾ ਕੇ ਘਰੋਂ ਬੇਘਰ ਹੋਇਆਂ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚਿੱਤ ਚੇਤਾ ਵੀ ਨਹੀ? ਚਲੋ ਹੋਰ ਅਗੇ ਆਜੋ। ਬਾਬਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਦ ਔਖਾ ਨਾਮ ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਅਗਲਿਆਂ ਟੈਂਕ ਡਾਹ ਕੇ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਉਸ ਸੰਥਥਾ ਦੇ ਵੱਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ ਨਹੀ ਹੋਈ। ਖੂਨੀ ਹਨੇਰੀ ਸਮੇ ਬਾਬਾ ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ 21 ਸਾਲ ਬਾਬੇ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬਾਅਦ ‘ਨਾਮ ਜਪਦਾ’ ਰਿਹਾ, ਮਾਅਰ ਤੁਰਿਆ ਫਿਰਦਾ ਵੀ ਸੁਖਮਨੀ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਬਾਬੇ ਦੇ ਚਾਰ ਕੁ ਸਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਖਰੋਚ ਤੱਕ ਨਹੀ ਆਈ ਕਦੇ ਚੌਕ ਮਹਿਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਘੇਰਾ ਨਹੀ ਪਾਇਆ ਸਗੋਂ ਸਿੱਖ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਕੋਹ ਕੋਹ ਕੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿੱਖ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ, ਖੂੰਖਾਰ ਭੇੜੀਆ ਕੇ.ਪੀ. ਗਿੱਲ ਜਾ ਕੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਛੱਕਦਾ ਰਿਹਾਹੈ ਤੇ ਬਾਬੇ ਦੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ‘ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀ’ ਵਜੋਂ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਆਹ ਨਾਨਕਸਰੀਆਂ ਰਾੜੇ- ਰਤਵਾੜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਤਾਂ ਭੋਰੇ ਪੁੱਟ-ਪੁੱਟ ਧਰਤੀ ਪੋਲੀ ਕੀਤੀ ਪਈ ਤੇ ਢੋਲਕੀਆਂ ਚਿਮਟਿਆਂ ਨਾਲ ‘ਨਾਮ ਜਪਣ’ ਦੀਆਂ ਤਬਾਹੀਆਂ ਲਿਆਦੀਆਂ ਪਈਆਂ ਪਰ ਸੂਲੀ ਕਿਹੜੇ ਚ੍ਹੜੇ? ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਨੈਕਸਲਾਈਟ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਆਇਆ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਥੋੜਾ ਸਮਾ ਹੀ ਗੁਰੂ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਔਖਾ ਨਾਮ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਅਗਲਿਆਂ ਕੋਹ ਕੋਹ ਕੇ ਮਾਰਿਆ। ਬੇਅੰਤ ਸਤਵੰਤ ਨੇ ਭੋਰੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕੀ ਬਹਿਣਾ ਸੀ ਉਨ੍ਹੀਂ ਤਾਂ ਅੰਮ੍ਰਤਿ ਵੀ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਛਕਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਖਾ ਨਾਮ ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਇੱਕ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭੁੰਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਦੂਜਾ ਫਾਹੇ ਟੰਗ ਦਿੱਤਾ। ਸੁੱਖਾ ਜਿੰਦਾ ਵਰਗੇ ਔਖਾ ਨਾਮ ਜਦ ਪੱਲੇ ਬੰਨ ਤੁਰੇ ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ? ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਜਪਣ ਵਾਲੇ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡੇ ਤੇ ਕਦੇ ਖਰੋਚ ਨਹੀ ਸੀ ਆਈ ਇਵੇਂ ਹੀ ਭੋਰਿਆ ਵਾਲਿਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਮਹਾਂਪੁਰਖਾਂ’ ਦਾ 84 ਦੀ ਵ੍ਹਰਦੀ ਅੱਗ ਵੇਲੇ ਕਦੇ ਵਾਲ ਵਿੰਗਾ ਨਹੀ ਹੋਇਆ। ਮੁੱਛ ਫੁੱਟਦੀਤੋਂ ਹੀ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਘਰੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਖ਼ਬਰ ਝੂਠੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਇਧਰ ‘ਨਾਮ ਦੀ ਬਰਕਤ’ ਸਦਕਾ ਬਾਬਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਛ ਫੁੱਟ ਗੱਡੀਆਂ ਤੇ ਖੇਹ ਉਡਾਉਂਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕੀ ਤਾਕਤ ਹੱਥ ਦੇ ਕੇ ਰੋਕ ਵੀ ਜਾਏ। ਇੱਕ ਆਮ ਸਿੱਖ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਘਰਮੁੰਡੇ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਖਤਰਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤੇ ਔਖੇ ਨਾਮ ਵਲ ਨਾ ਤੁਰ ਪਏ ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਪਹਿਲਾਂ ਖੁਦ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਕੇ ਘਰੋਂ ਭਜਉਂਦੀ ਫਿਰ ਰੋਹੀਆਂ ਤੇ ਲਿਜਾ ਕੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ। ਪਰ ਉਧਰ ਭੋਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਨਹੀ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਕਾਰ ਸੇਵੀਏ, ਨਾਨਕਸਰੀਏ, ਰਾੜੇ, ਰਤਵਾੜੇ ਦੇ ਚੇਲੇ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹਿਰ ਦੇ ਦਰਾਂ ਹੇਠ ਫਸੀ ਦੇਖੀ? ਬਾਬਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਹਕੂਮਤ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਉਧਰ ਇੱਕ ਆਮ ਸਿੱਖ ਘੱਗੇ ਵਰਗਾ ਗੁਰੂ ਦਾ ਔਖਾ ਨਾਮ ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨੱਕ ਮੂੰਹ ਤੋੜ ਕੇ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਭਵੇਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਅਪਣੇ ਘਰ ਜਾਂ ਭੋਰੇ ਵਿੱਚ ਪੁੱਠਾ ਲਮਕੀ ਜਾਵਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੀ ਢਿੱਡ ਪੀੜ? ਤਕਲੀਫ ਉਦੋਂ ਹੋਣੀ ਜਦ ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਿਹਾ, ਬੋਲਿਆ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ। ਇਹੀ ਔਖਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਤੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਇਹ ਹਰੇਕ ਦੇ ਆਖਣ ਦੇ ਵੱਸ ਨਹੀ ਇਸੇ ਲਈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਭਾਈ’ ‘ਆਖਣਿ ਅਉਖਾ ਸਾਚਾ ਨਾਉ’ ਤੇ ਇਸ ਸਾਚੇ ਨਾਮ ਦੀ ਜਦ ਭੁੱਖ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਫਿਰ ਡੇਰਾ, ਘਰਬਾਰ, ਚੇਲੇ ਬਾਲਕੇ, ਨਿੱਕੇ ਨਿਆਣੇ, ਧੰਨ ਦੌਲਤ, ਅਹੁਦਾ, ਸ਼ੋਹਰਤ ਕੁਝ ਨਹੀ ਦਿੱਸਦਾ ਬੰਦਾ ਸਿੱਧਾ ਵੱਜਦਾ ਪਤੰਗੇ ਵਾਂਗ ਸ਼ਮਾਂ ‘ਚ! ਪਤੰਗੇ ਤੇ ਟਟਹਿਣੇ ਦੀ ਜਦ ਸ਼ਮਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਹਿਸ ਹੋਈ ਤਾਂ ਪਤੰਗਾ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਜਾਹ ਦੇਖ ਕੇ ਆ ਫਿਰ ਸ਼ਮਾ ਜਗ ਪਈ ਹੁਣੇ ਪਰਖ ਲੈਂਦੇ ਆਂ। ਟਟਹਿਣਾ ਮੁੜ ਆਇਆ, ਕਹਿੰਦਾ ਜਗ ਪਈ ਤਾਂ ਪਤੰਗਾ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਇਥੇ ਵਾਪਸ ਵੜੇਵੇਂ ਲੈਣ ਆਇਆਂ ਉਥੇ ਈ ਸੜ ਮਰਦਾ! ਇਹ ਭੁੱਖ ਫਿਰ ਦੁੱਖ ਵੀ ਨਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦੀ। ਕਦੇ ਬੰਦ ਬੰਦ ਕਟੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਿਹਾ ਜਲਾਦ ਨੂੰ ਕਿ ਯਾਰ ਟੋਕਾ ਹੌਲੀ ਮਾਰ! ਜਾਂ ਕਦੇ ਆਰੇ ਹੇਠ ਸਿਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਿਹਾ ਹੋਵੇ ਆਰਾ ਸਹਿਜੇ ਫੇਰ। ਦੁਖ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀ ਔਖਾ ਨਾਮ ਆਖਣ ਦੀ ਭੁੱਖ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤੇ ਦੂਖ ਸਾਰੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਵੇਂ ਆਰੇ ਹੇਠ ਦਈ ਜਾਓ ਭਵੇਂ ਦੇਗ ਵਿੱਚ ਸੁੜਾਕੇ ਲਵਾਈ ਜਾਓ ਤੇ ਚਾਹੇ ਚਰਖੜੀ ਤੇ ਚ੍ਹਾੜ ਦਿਓ ਫਿਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਭਰਾਵੋ ਨਾਮ ਜਰੂਰ ਔਖਾ ਸੀ ਪਰ ਮਰਨ ਦਾ ਸਵਾਦ ਹੀ ਵੱਖਰਾ ਸੀ। ਆਸਾ ਮਹਲਾ ॥1॥ ਆਖਾ ਜੀਵਾ ਵਿਸਰੈ ਮਰਿ ਜਾਉ ॥ ਆਖਣਿ ਅਉਖਾ ਸਾਚਾ ਨਾਉ ॥ ਸਾਚੇ ਨਾਮ ਕੀ ਲਾਗੈ ਭੂਖ ॥ ਉਤੁ ਭੂਖੈ ਖਾਇ ਚਲੀਅਹਿ ਦੂਖ ॥1॥ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਂਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਸਰਸਰੀ ਜਿਹੇ ਹਾਲ-ਹਵਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲੇ ਬੈਠਦਾ ਨਾਂ। ਪਰ ਮੁੰਡੇ ਉਸ ਦੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਈ ਕਿ ਇਹ ਔਖਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?

ਜੋ ਜੋ ਦੀਸੈ ਸੋ ਸੋ ਰੋਗੀ

ਮਰੀਜ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਡਾਕਟਰ ਖੁਦ ਹੀ ਦਮੇ ਦਾ ਮਾਰਿਆ, ਪਰ ਮਰੀਜ ਨੇ ਡਾਕਟਰ ਹੀ ਸਮਝਿਆ। ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਟੀਕਾ ਲਾਇਆ, ਝੋਲਾ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਅਪਣਾ ਬੋਝਾ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਮਰੀਜ ਘਰ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਰੀਜ ਨੂੰ ਰੋਗ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਸੀ, ਡਾਕਟਰ ਇਲਾਜ ਉਸ ਦਾ ਦਮੇ ਦਾ ਕਰ ਗਿਆ। ਸੂਗਰ ਵੀ ਵਧ ਗਈ ਤੇ ਦਮਾ ਵੀ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਮਰੀਜ ਨੇ ਡਾਕਟਰ ਬਦਲਿਆ ਅਗੇ, ਉੁਹ ਵੀ ਬੀਮਾਰ ਤੇ ਆਖਰ ਮਰੀਜ ਬੀਮਾਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਟੇਟੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਦਮ ਤੋੜ ਗਿਆ। ਮਗਰਲਿਆਂ ‘ਲਿੱਖੀ ਇੰਨੀ ਸੀ ਭਾਈ’ ਕਹਿ ਕੇ ਫੂਕ ਦਿੱਤਾ। ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੇ ਮਰੀਜ ਹਨ, ਜੋ ਬੀਮਾਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਢਹੇ ਚ੍ਹੜ ਕੇ ਦਮ ਤੋੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ, ਕਿ ਟੀ.ਵੀ. ਉਪਰ ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਾਮ ‘ਡਾਕਟਰਾਂ’ ਦੀਆਂ ਧਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾੜਾਂ ਵੰਨ ਸਵੁੰਨੇ ਸੰਦ ਲੈ ਕੇ, ਚੋਗੇ ਪਾ ਕੇ, ਭੇਸ ਬਣਾ ਕੇ ਲੁਕਾਈ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹੁੂਦੇ ਹਨ, ਕਿਧਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਧਨ, ਕਿਧਰੇ ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਡਰ, ਕਿਧਰੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀਆਂ ਲੀਲ੍ਹਾ ਦਾ ਵਰਨਨ, ਕਿਧਰੇ ਭਗਵਾਨ ਵਲੋਂ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਬਹੁੜੀ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਚਟਪਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਤੇ ਕਿਧਰੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਰਨ ਲਈ ਲੇਲੜੀਆਂ, ਕਿ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਪਾਣੀ ਆ ਜਾਏ, ਕਿ ਬੱਵਸ ਕੁੱਝ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਭਗਵਾਨ ਆਏ ਕਿ ਆਏ। ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਗੋਲ ਪੱਗਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਕਿਉਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿਣ। ਉਨੀਂ ਉਹੀ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਬਹੁੜਨ ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਜਮਾਉਂਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਨ ਬਿੰਨ ‘ਪੇਸਟ’ ਕਰਕੇ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਵੇਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅਗੇ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ‘ਪੇਸਟ’ ਕੀਤੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ‘ਪੇਸਟ-ਦਰ ਪੇਸਟ’ ਕਰਕੇ ਅਪਣੇ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਵੱਡੇ ਡੇਰੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਨੱਥ ਕੇ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਾਮਾਤੀ ਰੰਗ ਫੇਰਕੇ ਪਾਲਸ਼ ਕੀਤਾ, ਕਿ ਸਿੱਖ ਡੇਰਿਆਂ ਦੀ ਹੀ ਭੀੜਬਣਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਜਿਹੜਾ ਬਾਬਾ ਜਿੰਨੀਆਂ ਜਿਆਦਾ ਚਟਪਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਮਾਹਰ, ਉਸ ਦੇ ਉਨੇ ਜਿਆਦਾ ਦਰਸ਼ਕ, ਜਿਆਦਾ ਸੰਗਤ ਯਾਨੀ ਜਿਆਦਾ ਭੀੜ। ਕਦੇ ਤੁਸੀਂ ਜੂਸ ਬਾਰ ਅਗੇ ਭੀੜ ਦੇਖੀ ਪਰ ਚਾਟ-ਪਾਪੜੀ ਤੇ ਗੋਲਗੱਪਿਆਂ ਦੀ ਰਿਹੜੀ ਤੇ ਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਕਿਉਂ? ਚਟਪਪਟੀ ਚੀਜ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਰਸ ਹੈ। ਐਵੇਂ ਹੀ ਲੰਘਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਟੋ ਹੀ ਨਾ ਚਾਹੇ, ਜੇ ਢਿੱਡ ਨਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਜਾਏ। ਹੁਣ ਦੇਖੋ ਨਾ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਕਿੰਨਾ ਸਵਾਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿ ਫਲਾਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਹੱਥੀ ਭੋਗ ਲਵਾਇਆ, ਪ੍ਰਸਾਦ ਛਕਾਇਆ ਅਤੇ ਸਾਖਿਯਾਤ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਕਹਾਣੀ ਇੰਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਜਦ ਮੈਂ ਅਪਣੇ ਰੰਗ ਬਰੰਗੇ ਪੋਜ ਕਰਕੇ, ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਕਰੁਣਾਮਈ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਅੱਧੀਆਂ ਮੀਚੀ, ਅੱਧੀਆਂ ਖੁੱਲ਼ੀਆਂ ਤੇ ਕੁੱਝ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਿੱਲ਼ੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਮਾਈਕ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇੜੇ, ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੇਨਤੀਆਂ, ਤਰਲੇ, ਮਿੰਨਤਾਂ, ਜੋਦੜੀਆਂ ਤੇ ਪਤਾ ਨਹੀ ਕਿੰਨੇ ਸਵਾਦ ਲੈ ਲੈ ਲਫਜਾਂ ਦੇ ਹੇਰ ਫੇਰ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਸਾਜਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਜੋੜੀਆਂ ਤੁੱਕਬੰਦੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਛੱਡਿਆ ਤਾਂ ਦੱਸੋ ਕੌਣ ਪਾਗਲ ਮੇਰੇ ਮਗਰ ਪਾਗਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਸਾਦਾ ਛਾਕਾਉਂਣ ਵਾਲੇ ਉਪਰ ਰਸ਼ਕ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਬੰਦਾ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਦੰਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਵਾਹ! ਪ੍ਰਤਖ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਾ ਛੱਕਦੇ ਰਹੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਕੋਲੋਂ? ਤੇ ਭੀੜਾਂ ਨੇ ਮੂੰਹ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਡੇਰਿਆਂ ਵਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਇਥੇ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਯਾਦ ਆਈ, ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸਵਾਲ ਅਸੀਂ ਆਮ ਹੀ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੰਭੇ ਉਪਰ ਇੱਕ ਕਬੂਤਰ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਕਬੂਤਰ ਨੇ ਅੰਡਾ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਖਤਰਾ ਇਹ ਹੈ, ਕਿ ਅੰਡਾ ਕਿਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵਗਦੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਾ ਡਿੱਗ ਪਵੇ, ਹੁਣ ਅੰਡੇ ਨੂੰ ਬਚਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਬੂਤਰ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਲਓ ਇੰਨਾ ਹੀ ਸਵਾਲ ਸੀ, ਪਰ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਵਗਦੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਅੰਡੇ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਅੰਡੇ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਉਪਰ ਹੀ ਇੰਨਾ ਕੇਂਦਰਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਬਿੱਲਕੁਲ ਭੁੱਲ ਹੀ ਗਈ ਕਿ ਕਬੂਤਰ ਅੰਡਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ...? ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚਲੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਖ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਾ ਛੱਕਦਾ ਤੱਕਕੇ ਮੈਂ ਗਦਗਦ ਹੋ ਉਠਿਆ, ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਵਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦਾ ਛੱਕ ਰਹੇ, ਗੁਰੂ ਵਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਭੁੱਲ ਗਿਆ, ਕਿ ਗੁਰੂ ਤਾਂ ਵਿਹਲੜ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਆੜੇ ਹੱਥੀਂ ਲੈਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਇੱਕ ਵਿਹਲੇ ਬੰਦੇ ਦਾ ਕਿਸੇ ਵਲੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਥਾਲ ਕਿਵੇਂ ਛੱਕ ਲਿਆ। ਜਿਹੜਾ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਖੁਦ ਅਪਣੀ ਰੋਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਕਿਥੋਂ ਪ੍ਰਸਾਦੇ ਛਕਾਉਣ ਜੋਗਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਮਦਾਰੀ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੇੈ। ਉਸ ਕੋਲੇ ਕੋਈ ਕਾਲਾ ਜਾਦੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਹਰੇ ਲਾ ਕੇ ਅਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਕੀਕਤ ਵਲੋਂ ਧਿਆਨ ਮੋੜ ਕੇ ਕਰਾਮਾਤੀ ਜਾਦੂਆਂ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਸਿੱਖ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਬੀਮਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਅੰਡੇ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਪਿਆ, ਅਜਿਹੀ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਫਸਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਦਾਰੀਆਂ ਦਾ ਹੀ ਮੁਰੀਦ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ, ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਜਿੰਨਾ ਮਰੀਜ ਨੂੰ ਡਰਾਵੇਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜ੍ਹੇਬ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਪਾਉਣਾ ਸੌਖਾਹੋਵੇਗਾ। ਮਰੀਜ ਡਰਿਆ ਹੀ ਨਾ, ਗਾਹਕ ਡਰਿਆ ਹੀ ਨਾ ਉਹ ਪੈਸੇ ਕਿਉਂ ਦੇਵੇਗਾ? ਡਰ ਹੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ, ਵਕੀਲ ਜਾਂ ਡੇਰੇ ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਡਾਕਟਰ ਕਹੇ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਡਰ ਲੱਥ ਗਿਆ। ਵਕੀਲ ਕਹੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝਖਾਸ ਉਲਝਣ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਕਾਹਦੇ? ਡੇਰੇ ਨੇ ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਡਰ ਲਾਹ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਹ 31-31 51-51 ਹਜਾਰ ਦੇ ਮਹਿੰਗੇ ਸੰਪਟ ਪਾਠ ਬਾਬੇ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਕਰਵਾਏਗਾ? ਕਿਉਂ ਅਪਣੀਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਝੂਟਣ ਲਈ ਦੇਵੇਗਾ? ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਬੀਮਾਰ ਡਾਕਟਰ ਅਗੋਂ ਹਵਾਲੇ ਵੀ ਬੀਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਕਾਬਾਂ ਛੇੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਲਿੱਖ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਲਾਜ ਵੀ ਹੋਰ ਬੀਮਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਦੁਰਸਤ ਮੰਨ ਲਿਆ, ਜਿਹੜੇ ਅਪਣੀ ਬੀਮਾਰ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਤਹਿਤ ਖੁਦ ਉਪਰ ਹੀ ਜੁਲਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਤੰਦਰੁਸਤ ਜਾਲਮ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਉਪਰ ਜੁਲਮ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਬੀਮਾਰ ਕਿਸੇ ਤੇ ਜੁਲਮ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਦ ਉਪਰ ਹੀ ਕਰੇਗਾ। ਗੁਰੁ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ‘ਜੋਰ ਕੀਆ ਸੋ ਜੁਲਮ ਹੈ, ਲੇਇ ਜਵਾਬ ਖੁਦਾਇ॥ ਪਰ ਡੇਰੇ ਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਨਹੀਂ! ਇਹ ਬੱਕਰੇ ਉਪਰ ਕੀਤੇ ਜੁਲਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜੋਰ ਚਾਹੇ ਤੁਸੀਂ ਬੱਕਰੇ ਤੇ ਕਰ ਲਓ, ਨਹੀਂ ਹੌਸਲਾ ਤਾਂ ਚਲੋ ਅਪਣੇ ਉਪਰ ਹੀ ਕਰ ਲਓ। ਜੇ ਬੱਕਰਾ ਪ੍ਰਮਾਤਾਮਾ ਦੀ ਕਿਰਤ ਸੀ, ਉਸ ਉਪਰ ਜੁਲਮ ਕਰਨਾ ਗੁਨਾਹ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਦੇਹ ਕੀ ਪ੍ਰਮਾਤਾਮਾ ਦੀ ਕਿਰਤ ਨਹੀਂ? ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਹੱਕ ਸੀ, ਕਿ ਇਸ ਉਪਰ ਜੁਲਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪੁੱਠਾ ਲਮਕਾਵਾਂ, ਕਿੱਲੀਆਂ ਨਾਲ ਕੇਸ ਬੰਨ ਬੰਨ ਇਸ ਦੇਹ ਨੂੰ ਤਾਵਾਂ, ਠਰੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੜ ਕੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਇਸ ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਗਾਲਾਂ, ਭੁੱਖਾ ਰਹਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾੜਾਂ, ਇਸ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਸਰਲ ਸੁਭਾ ਦੇ ਉਲਟ ਇਸ ਉਪਰ ਜੁਲਮ ਕਰਾਂ? ਇਸ ਦਾ ਸਾਫ ਮੱਤਲਬ ਹੈ, ਕਿ ਇਸ ‘ਅਪਣੇ’ ਜੀਵ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕਿਰਤ ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਿਸੇ ਅਪਣੀ ਹੀ ਭੱਠੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਮੰਨ ਲਿਆ? ਇਹ ਕਾਹਦੀ ਮੇਰੀ ਸੰਤਤਾਈ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੰਨੀ ਗੱਲ ਵੀ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਨਾ ਪੈ ਸਕੀ, ਕਿ ਪ੍ਰਮਤਾਮਾ ਦੇ ਇਸ ਜੀਵ ਉਪਰ ਜੁਲਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ? ਚਾਹੇ ਮੇਰੀ ਅਪਣੀ ਹੀ ਖੁਦ ਦੀ ਦੇਹ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅਪਣੀ ਦੇਹ ਉਪਰ ਜੁਲਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਜਿਹੇ ਜਾਲਮ ਜੋਗੀਆਂ ਸਿੱਧਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਗੁਰੂ ਨੇ ਅਪਣਾਇਆ, ਜਿਹੜੇ ਪਿੰਡਿਆਂ ਤੇ ਸਵਾਹਾਂ ਮਲ ਕੇ ਸਾਰੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਦੇਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਉਂਦੇ ਰਹੇ? ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਜਿਹੇ ਸਾਧੜਿਆਂ ਦਾ ਲੰਗਰ ਬਾਬਾ ਜੀ ਕਿਵੇਂ ਛੱਕਦੇ ਰਹੇ? ਮੰਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਕੋਈ ਉਕਾਈ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਕਿ ਬੀਮਾਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਢਹੇ ਚੜ੍ਹ ਪੂਰੀ ਕੌਮ ਹੋਰ ਰੋਗੀ ਹੋਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਆਰਿਆਂ ਹੇਠ ਸਿਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪੁੱਠੀਆਂ ਖੱਲਾਂ ਲਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਰੋਗ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਂਦਾ, ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਆਦਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਬਲਕਿ ਬੀਮਾਰ ਸਾਧੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕੌਮ ਅਗੇ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਰਸੀਆਂ, ਜਨਮ ਦਿਨਾਂ ਤੇ ਬੈਂਡ ਵਾਜੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਿੱਖ ਸਟੇਜਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਤੇ ਬੀਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਬੀਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣ-ਸੁਣ ਪੂਰੀ ਕੌਮ ਵੀ ਬੀਮਾਰ ਹੋਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤ ਵਿੱਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਸਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਤੇ ਸਿੱਖ ਨੇ ਗਾਤਰੇ ਵੀ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਅਗੇ ਵੀ ਮੱਥਾ ਰਗੜੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਫਿਰ ਉਹੀ ਸਿੱਖ ਸ਼ਨੀ ਮੰਦਰ ਦੀ ਭੀੜ ਦੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੜੋਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ਹੀਦੀਂ ਵੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਹੱਥ ਘਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਕਿਸੇ ਨੰਗ ਜਿਹੇ ਪੀਰ ਦੀ ਜੋਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਲ ਪਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਲਗੋਭੇ ਜਿਹੇ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਜੇ ਕੋਈ ਸਿੱਖੀ ਸਮਝੀ ਜਾਏ ਤਾਂ ਉਹ ਮੂਰਖਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਣ ਹੈ ਸਾਡੇ ਬੀਮਾਰ ‘ਡਾਕਟਰਾਂ’ ਦੀ।